Als zzp’er met een wisselend inkomen verandert er in 2026 één ding dat direct invloed heeft op hoeveel jij kunt lenen: de manier waarop geldverstrekkers rekenen met toetsrente en NIBUD-normen is aangepast. Die aanpassing is op papier technisch, maar de gevolgen zijn concreet en voor sommige zelfstandigen positief. Hieronder lees je wat er precies verandert, wat dat voor jou betekent en waar je op moet letten.
Banken berekenen het toetsinkomen voor zzp’ers, het inkomen dat ze gebruiken om te bepalen hoeveel je kunt lenen, op basis van het gemiddelde van de winst uit onderneming over de laatste drie jaar. Daarbij geldt een belangrijke beperking: het berekende gemiddelde mag nooit hoger uitkomen dan de winst van het meest recente jaar. Stel je hebt in de afgelopen drie jaar respectievelijk 60.000, 80.000 en 100.000 euro verdiend, dan is je gemiddelde 80.000 euro en mag de bank dat als toetsinkomen gebruiken.
Wat dit in de praktijk betekent voor zelfstandigen met een stijgend inkomen, is dat ze vaak minder kunnen lenen dan ze op basis van hun huidige verdiensten zouden verwachten. Die begrenzing is niet nieuw, maar blijft in 2026 van kracht. Het goede nieuws is dat sommige geldverstrekkers een groeiformule toepassen waarbij recentere jaren zwaarder wegen. Daarmee kan het toetsinkomen bij een stijgende inkomenslijn hoger uitvallen dan bij een simpel rekenkundig gemiddelde.
Heb je ook nog salarisinkomen naast je zzp-activiteiten? Banken mogen beide inkomens combineren, wat je leencapaciteit aanzienlijk kan verhogen. Dit is een onderschat voordeel voor zelfstandigen die parttime in loondienst werken.
De grootste technische wijziging in 2026 is dat NIBUD de financieringslastpercentages nu rondt op 0,1 procentpunt in plaats van op 0,5 procentpunt. Dit klinkt als een detail, maar het effect is merkbaar. Voorheen kon een kleine renteverandering plotseling leiden tot een flinke sprong in de maximale hypotheek, omdat je in één klap naar een andere categorie verschoof. Die scherpe knikken zijn nu grotendeels weggenomen.
Voor zzp’ers met een wisselend inkomen is dit relevant, omdat zij vaker aan de grenzen van de leennormen zitten dan iemand met een vast salaris. Een kleine verschuiving in de berekening kon eerder uitdraaien op duizenden euro’s verschil in maximale hypotheek. Met de nieuwe afronding verloopt dat geleidelijker.
Tegelijkertijd geldt dat zonder inkomensstijging de maximale hypotheek voor de meeste mensen licht daalt ten opzichte van 2025, met zo’n 5.500 tot 7.000 euro. De verwachte loonstijging van 4,1 procent compenseert dat voor werknemers in loondienst redelijk goed. Voor zzp’ers hangt het volledig af van wat jouw cijfers laten zien: stijgt jouw winst mee, dan voel je de aanscherping nauwelijks. Stagneert je inkomen, dan kan de nieuwe norm je leenruimte iets beperken.
Niet iedere zzp’er heeft drie jaar aan jaarrekeningen nodig om een hypotheek te krijgen. Een groeiende groep geldverstrekkers accepteert aanvragen van zelfstandigen die pas één jaar actief zijn, met name als de lening binnen de NHG-grens valt. Die grens ligt in 2026 op 470.000 euro, of 498.200 euro als je ook energie-investeringen meefinanciert.
Banken die zzp’ers na één jaar accepteren zijn onder andere Rabobank, ABN AMRO, SNS, Florius, BLG Wonen, Aegon, RegioBank, NIBC, Triodos Bank en Lloyds Bank. Dat zijn er inmiddels zoveel dat je als startende zelfstandige niet meer automatisch hoeft aan te nemen dat je nog jaren moet wachten. Wel kijken banken in die gevallen scherper naar het inkomen vóór de zzp-start, de aard van de opdrachten en een inkomensprognose voor het lopende jaar.
Heb je nog maar één jaar aan cijfers, dan is het kiezen van de juiste geldverstrekker extra belangrijk. De ene bank weigert je direct, de andere beoordeelt precies dezelfde aanvraag positief. Dat verschil zit niet in jouw situatie, maar in het beleid van de bank.
De toetsrente is het rentepercentage dat banken gebruiken om te berekenen of jij de hypotheek kunt dragen, niet de rente die je daadwerkelijk betaalt. Voor hypotheken met een rentevaste periode korter dan tien jaar geldt in 2026 een toetsrente van ongeveer 5 procent, zelfs als de werkelijke rente lager is. Kies je voor een rentevaste periode van tien jaar of langer, dan mag de bank de werkelijke contractrente gebruiken voor de berekening.
Concreet: bij een toetsrente van 5 procent leen je minder dan bij een werkelijke rente van bijvoorbeeld 3,8 procent met een tienjarige rentevaste periode. Het verschil kan oplopen tot tienduizenden euro’s in maximale hypotheek. Voor zzp’ers, die toch al te maken hebben met een conservatievere inkomenstoetsing, is dit effect vaak groter dan voor iemand met een vast inkomen.
De keuze voor een lange rentevaste periode is dus niet alleen een kwestie van zekerheid over je maandlasten, maar ook van leencapaciteit. Een zzp’er die maximaal wil lenen, heeft bij een korte rentevaste periode een dubbel nadeel: een hogere toetsrente én een wisselend inkomen. Veel adviseurs raden zzp’ers met een wisselend inkomen om die reden een rentevaste periode van tien jaar of langer aan.
Voor een zzp-hypotheekaanvraag in 2026 heb je standaard de volgende documenten nodig: jaarrekeningen over de afgelopen drie jaar, belastingaangiften en aanslagen (IB-aangifte) over dezelfde periode, een omzet- en winstprognose voor het lopende jaar, een uittreksel van de Kamer van Koophandel en een Inkomensverklaring Ondernemer. Die laatste is een verklaring van een erkend bureau die jouw inkomen bevestigt en door de meeste banken vereist wordt, met name bij NHG-aanvragen.
De kosten voor een Inkomensverklaring Ondernemer bedragen ongeveer 250 euro exclusief btw voor zzp’ers die als eenmanszaak werken. Ben je directeur-grootaandeelhouder van een bv, dan liggen de kosten hoger, rond de 445 euro.
Hieronder een overzicht van de belangrijkste documenten en hun status:
| Document | Voor wie verplicht | Kosten (indicatief) |
|---|---|---|
| Jaarrekeningen (3 jaar) | Alle zzp’ers | Via boekhouder |
| IB-aangifte en aanslag (3 jaar) | Alle zzp’ers | Gratis |
| Inkomensverklaring Ondernemer | Vrijwel alle aanvragen | ~250 euro (excl. btw) |
| KvK-uittreksel | Alle zzp’ers | Gratis |
| Winstprognose lopend jaar | Vrijwel alle aanvragen | Via boekhouder |
| Aanvullende bv-stukken | Alleen bij bv-structuur | Via accountant |
Kijk je alvast naar welke leningen of kredieten je hebt openstaan? Die tellen mee in de berekening van je maximale hypotheek en kunnen je leenruimte verkleinen, ook als je ze zelden gebruikt.
Als je als zelfstandige een hypotheek aanvraagt, zit het verschil tussen wel of niet kunnen kopen vaak in de keuze van de geldverstrekker. De Kredieter vergelijkt alle ongeveer veertig actieve hypotheekverstrekkers in Nederland, specifiek op hoe ze omgaan met zzp-inkomen, wisselende winsten en korte ondernemershistories.
Zo werkt dat in de praktijk:
Wil je weten wat jij als zzp’er kunt lenen in 2026? Neem contact op.